بسوی ظهور

مهدویت از منظر قرآن و روایات

بسوی ظهور

مهدویت از منظر قرآن و روایات

بسوی ظهور

امیرالمومنین (ع): «هرکس در ذلّت فراگیری دانش ساعتی صبر نکند در ذلّت جهل تا ابد باقی خواهد ماند.».

در حدیث قدسی خداوند متعال فرمود: «لا اله الا الله» دژ و قلعه ی محکم من است، هر کس به آن وارد شود از عذاب دنیوی و اخروی در امنیّت خواهد بود، و در حدیث قدسی دیگر که به منزله ی تفسیر آن است فرمود: ولایت علی بن ابیطالب، قلعه ی محکم من است، و ورود به آن باعث امنیّت میگردد. [1] مفهوم آن این است که اکثریت امت اسلام، به دلیل خروج از ولایت امیرالمومنین دچار عذاب دنیوی و اخروی میگردد. در آیات 204 تا 214سوره ی بقره به همین مطلب پرداخته شده است.

خداوند متعال در قرآن از قبل خبر میدهد که حکومت به دست منافقین میرسد و آنان بواسطه ی انحراف در دین، زمین را دچار فساد میکنند و حیات بشری را به نابودی سوق میدهند و اگر آنها را نهی از منکر کنند عزّت و غرور ریاستی که از طریق نامشروع بدست آورده اند، مانع اصلاح آنان میشود:


«وَ مِنَ النَّاسِ مَن یُعْجِبُکَ قَوْلُهُ فىِ الْحَیَوةِ الدُّنْیَا وَ یُشْهِدُ اللَّهَ عَلىَ‏ مَا فىِ قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ*وَ إِذَا تَوَلىَ‏ سَعَى‏ فىِ الْأَرْضِ لِیُفْسِدَ فِیهَا وَ یُهْلِکَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ  وَ اللَّهُ لَا یُحِّبُّ الْفَسَادَ*وَ إِذَا قِیلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاثْمِ  فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ  وَ لَبِئْسَ الْمِهَاد»[2]


علامه طباطبایی میفرماید:

 «آنچه که در این آیات آمده، مورد تصدیق تاریخ قرار گرفته، چون مردانى در امت اسلام آمدند، و بر دوش این امت سوار شده، در امر دین و دنیا تصرفاتى کردند که نتیجه مستقیمش و بال براى دین، و انحطاط براى مسلمین، و اختلاف در امت بود و کار دین را به جایى کشانید که بازیچه دست هر بازیگر شد، و انسانیت امت لقمه، هر چپاولگر گردید، و نتیجه این سعى و خودکامگیها فساد زمین شد، اولا بخاطر نابود شدن دین، و ثانیا به خاطر هلاک انسانیت و بهمین جهت است که مى‏بینیم در بعضى از روایات هلاکت حرث و نسل به هلاکت دین و انسانیت تفسیر شده‏.»[3]

پس از آیاتی که خطر حاکمیت نفاق را برای بشریت گوشزد کرد آیات بعد سخن از مردانی میگوید که برخلاف منافقان هدفی جز رضایت خدا ندارند و وجود چنین مردان مخلصی در جامعه ی اسلامی در برابر آن منافقان مصداق لطف و رحمت خدا به بندگان مومنش میباشد چرا که با وجود آنان دین خدا و جامعه بشری و زمین از فساد حفظ میشود و وظیفه ی مسلمانان این است که حاکمیت و ولایت آنان را بپذیرند چرا که با دخول در ولایت آنان، به تدریج براى او صلح کلّى با همه موجودات حاصل می‏شود، و با هیچ یک از آنها در هیچ چیز منازعه نمی‏کند. [4]

و با پذیرش ولایت دیگران، گام های شیطان را تبعیت نکنند که او دشمن آشکار بشر است و بشریت دچار خصومت و دشمنی فراگیر خواهد شد:

«وَ مِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ  وَ اللَّهُ رَءُوفُ  بِالْعِبَادِ*یَأَیُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ ادْخُلُواْ فىِ السِّلْمِ کَافَّةً وَ لَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ  إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ»[5]


بر اساس روایات  آیه ی اوّل در مورد امیرالمومنین نازل شده ،امام فخر رازی از بزرگان اهل سنت میگوید:


«در مورد علی بن ابیطالب نازل شده، که شب خروج پیامبر(ص) بسوی غار در فراش پیامبر خوابید، و روایت شده هنگامیکه بر فراش پیامبر خوابید،جبرییل نزد سرش و میکاییل نزد پایش ایستادند، و جبرییل فرمود: تبریک تبریک ای پس ابوطالب، خداوند به واسطه ی تو بر ملائکه افتخار میکند و این آیه نازل شد.» [6]

 

«ابوبصیر میگوید: امام صادق(ع) آیه را تلاوت کرد و به من فرمود:آیا میدانی "سلم" چیست؟ گفتم :شما داناترید، فرمود: ولایت علی(ع) و اوصیاء بعد از او میباشد، سپس فرمود: و گام های شیطان بخدا قسم، ولایت فلانی و فلانی میباشد.»[7]

اوّلین و بزرگترین انحراف مسلمین که منشأ انحرافات بعدی شد، عدم دخول در ولایت امیرالمومنین (ع) است و از پذیرش ولایت تعبیر به دخول در سِلم شد، زیرا فرد و جامعه با ورود به محیط ولایت، از آفات و خطرات ظاهری و باطنی، دنیوی و اخروی در سلامت و امنیّت خواهد بود.[8].

 و این تعبیر، در روایات ذیل آیه، تعبیر به دخول در حِصن شده[9]، زیرا ورود به دژ و قلعه ولایت موجب سلامتی و امنیّت در مقابل دشمنان و شیاطین بیرونی و خطرات آنان خواهد بود.

و پذیرش ولایت دیگران سبب خروج از این حصن و سلم به منزله ی تبعیت گام های انحرافی شیطان یکی پس از دیگری خواهد بود و امت اسلام، امنیت و سلامت دنیوی و اخروی خود را ازدست خواهد داد و دچار عذاب دنیوی و اخروی خواهد شد.


«فَإِن زَلَلْتُم مِّن بَعْدِ مَا جَاءَتْکُمُ الْبَیِّنَاتُ فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ*هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا أَن یَأْتِیَهُمُ اللَّهُ فىِ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَ الْمَلَئکَةُ وَ قُضِىَ الْأَمْرُ  وَ إِلىَ اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ*سَلْ بَنىِ إِسْرَ ءِیلَ کَمْ ءَاتَیْنَاهُم مِّنْ ءَایَةِ  بَیِّنَةٍ  وَ مَن یُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ »[10]


لذا در آیات بعدی هشدار میدهد اگر داخل سلم نشدید و دچار انحراف و خطا شدید پس بدانید خداوند عزیزی است که شکست نمیخورد و حکیمی است که احکامش لازم الاجراء ست و حکمی که برای منحرفین کرده چیزی جز عذاب دنیوی و اخروی نخواهد بود.

حال که شما با دیدن بینات و آیات قرآن ایمان نمی آورید پس منتظر این هستید که با دیدن عذاب الهی ایمان بیاورید که آن هم اضطراری است و سودی برای شما ندارد.

 و اگر شما باور ندارید به وعده ی قرآن و عقوبت شدید الهی نسبت به تغییر و تبدیل نعمت ولایت، از بنی اسراییل بپرسید که با وجود اینکه خداوند آنها را بیشتر از دیگران از آیات و نعم فراوان بهره مند ساخت ولی وقتی آنان دچار انحراف از دین شدند و داخل حصن و سِلم ولایت الهی نشدند و ولایت کفار را پذیرفتند و نعمت ولایت الهی را تغییر دادند، دچار عقاب و عذاب شدید خداوند شدند و این یک قانون و سنت جاری الهی ست که نسبت به همه ی منحرفان، یکسان می باشد و اختصاص به قوم خاصی ندارد.[11]  



[1] رجوع کنید بسوی ظهور(4)

[2] بقره،204-206،

«و از مردم، کسانى هستند که گفتار آنان، در زندگى دنیا مایه اعجاب تو می‏شود؛ (در ظاهر، اظهار محبّت شدید می‏کنند) و خدا را بر آنچه در دل دارند گواه می‏گیرند. (این در حالى است که) آنان، سرسخت‏ترین دشمنانند. (نشانه آن، این است که) هنگامى که روى برمیگردانند (و از نزد تو خارج می‏شوند)، در راه فساد در زمین، کوشش می‏کنند، و زراعتها و چهارپایان را نابود می‏سازند؛ (با اینکه میدانند) خدا فساد را دوست نمی‏دارد. و هنگامى که به آنها گفته شود: «از خدا بترسید!» (لجاجت آنان بیشتر می‏شود)، و لجاجت و تعصب، آنها را به گناه می‏کشاند. آتش دوزخ براى آنان کافى است؛ و چه بد جایگاهى است!»

[3] ترجمه تفسیر المیزان ،ج‏2، 145    

[4] ر.ک.تفسیر بیان السعادة فى مقامات العبادة ،ج‏1 ،188    

[5] بقره،207-208،

«بعضى از مردم (با ایمان و فداکار، همچون على (ع) در «لیلة المبیت» به هنگام خفتن در جایگاه پیغمبر ص)، جان خود را به خاطر خشنودى خدا می‏فروشند؛ و خداوند نسبت به بندگان مهربان است. اى کسانى که ایمان آورده‏اید همگى در صلح و آشتى درآیید! و از گامهاى شیطان، پیروى نکنید؛ که او دشمن آشکار شماست.»‏

[6] مفاتیح الغیب ، ج‏5 ، 350،«نزلت فی علی بن أبی طالب بات على فراش رسول اللّه صلى اللّه علیه و سلّم لیلة خروجه إلى الغار، ویروى‏ أنه لما نام على فراشه قام جبریل علیه السلام عند رأسه، و میکائیل عند رجلیه، و جبریل ینادی: بخ بخ من مثلک یا ابن أبی طالب یباهی اللّه بک الملائکة و نزلت الآیة.»    

 

[7] کتاب التفسیر(عیاشی)، ج‏1، 102، عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ‏ «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِی السِّلْمِ کَافَّةً- وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطانِ‏» قَالَ: أَ تَدْرِی مَا السِّلْمُ قَالَ: قُلْتُ أَنْتَ أَعْلَمُ، قَالَ: وَلَایَةُ عَلِیٍّ وَ الْأَئِمَّةِ الْأَوْصِیَاءِ مِنْ بَعْدِهِ، قَالَ: وَ خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ وَ اللَّهِ وَلَایَةُ فُلَانٍ وَ فُلَان‏.»

[8] «السِّلْمُ‏ و السَّلَامَةُ: التّعرّی من الآفات الظاهرة و الباطنة»، مفردات ألفاظ القرآن ؛ ص421

[9] تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب،ج‏2 ،311 ،«الإمام علیّ بن موسى، ..، عن النّبیّ- علیهم السّلام‏- عن جبرئیل، عن میکائیل، عن إسرافیل، عن اللّوح عن القلم قال: یقول اللّه- تبارک و تعالى: ولایة علیّ بن أبی طالب حصنی و من‏دخل حصنی أمن من ناری.»

  

[10] بقره،208-210،

« و اگر بعد از این همه نشانه ‏هاى روشن، که براى شما آمده است، لغزش کردید (و گمراه شدید)، بدانید (از چنگال عدالت خدا، فرار نتوانید کرد؛) که خداوند، توانا و حکیم است. آیا (پیروان فرمان شیطان، پس از این همه نشانه‏ ها و برنامه‏ هاى روشن) انتظار دارند که خداوند و فرشتگان، در سایه ‏هایى از ابرها به سوى آنان بیایند و همه چیز انجام شده، و همه کارها به سوى خدا بازمی‏گردد.از بنى اسرائیل بپرس: «چه اندازه نشانه‏ هاى روشن به آنها دادیم؟» (ولى آنان، نعمتهایی را که خداوند در اختیارشان گذاشته بود، در راه غلط به کار گرفتند.) و کسى که نعمت خدا را، پس از آن که به سراغش آمد، تبدیل کند (و در مسیر خلاف به کار گیرد، گرفتار عذاب شدید الهى خواهد شد) که خداوند شدید العقاب است.‏»

[11] ر.ک.ترجمه تفسیر المیزان، ج‏2، صص  152-165    

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۵/۰۳/۱۶
علی مویدی

صلح جهانی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">