بسوی ظهور

مهدویت از منظر قرآن و روایات

بسوی ظهور

مهدویت از منظر قرآن و روایات

بسوی ظهور

امیرالمومنین (ع): «هرکس در ذلّت فراگیری دانش ساعتی صبر نکند در ذلّت جهل تا ابد باقی خواهد ماند.».

نشانه های عقل کامل

يكشنبه, ۷ شهریور ۱۳۹۵، ۱۱:۵۰ ق.ظ

رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: قَسَّمَ اللَّهُ العَقلَ ثَلاثَةَ أجزاءٍ، فَمَن کُنَّ فیهِ کَمُلَ عَقلُهُ، ومَن لَم یَکُنَّ فَلا عَقلَ لَهُ: حُسنُ المَعرِفَةِ بِاللَّهِ، وحُسنُ الطّاعَةِ للَّهِ، وحُسنُ الصَّبرِ عَلى أمرِ اللَّهِ[1].

پیامبر صلى الله علیه و آله: خرد، سه قسمت شده است. هر کس که این سه جزء در او باشد، عقلش کامل است و هر که در او هیچ نباشد، خردمند نیست: شناختى نیکو از خداوند عزّوجلّ، پیروى نیکو از او، و پایدارى شایسته بر فرمانش.


رسول خدا صلى الله علیه و آله: لَم یُعبَدِ اللَّهُ عز و جل بِشَیءٍ أفضَلَ مِنَ العَقلِ، ولا یَکونُ المُؤمِنُ عاقِلًا حَتّى یَجتَمِعَ فیهِ عَشرُ خِصالٍ: الخَیرُ مِنهُ مَأمولٌ، وَالشَّرُّ مِنهُ مَأمونٌ، یَستَکثِرُ قَلیلَ الخَیرِ مِن غَیرِهِ، ویَستَقِلُّ کَثیرَ الخَیرِ مِن نَفسِهِ، ولا یَسأَمُ مِن طَلَبِ العِلمِ طولَ عُمرِهِ، ولا یَتَبَرَّمُ بِطُلّابِ الحَوائِجِ قِبَلَهُ، الذُّلُّ أحَبُّ إلَیهِ مِنَ العِزِّ، وَالفَقرُ أحَبُّ إلَیهِ مِنَ الغِنى، نَصیبُهُ مِنَ الدُّنیَا القوتُ، وَالعاشِرةُ ومَا العاشِرَةُ:

لا یَرى أحَدًا إلّاقالَ: هُوَ خَیرٌ مِنّی وأتقى. إنَّمَا النّاسُ رَجُلانِ فَرَجُلٌ هُوَ خَیرٌ مِنهُ وأتقى وآخَرُ هُوَ شَرٌّ مِنهُ وأدنى، فَإِذا رَأى مَن هُوَ خَیرٌ مِنهُ وأتقى تَواضَعَ لَهُ لِیَلحَقَ بِهِ، وإذا لَقِیَ الَّذی هُوَ شَرٌّ مِنهُ وأدنى قالَ: عَسى خَیرُ هذا باطِنٌ، وشَرُّهُ ظاهِرٌ، وعَسى أن یُختَمَ لَهُ بِخَیرٍ، فَإِذا فَعَلَ ذلِکَ فَقَد عَلا مَجدُهُ وسادَ أهلَ زَمانِهِ[2].[3]


پیامبر صلى الله علیه و آله: خداوند با چیزى شایستهتر از عقل، عبادت نشد و مؤمن خردمند نیست، مگر آنکه ده فضیلت در او جمع شود:

خوبى از او امید رود و بدى از او انتظار نرود؛

خوبى کم دیگران را زیاد شمرد و خوبىهاى بسیار خود را کم شمرد؛

در سراسر زندگىاش از دانش طلبى خسته نگردد؛

از رفت و آمد نیازمندان نزد خود، دلتنگ نشود؛

 خوارى نزد او دوست داشتنىتر از عزّت است و فقر را بهتر از ثروتمندى دوست مىدارد؛

 بهره او از دنیا تنها اندکى غذاست؛

و امّا دهم و چیست دهم؟

کسى را نبیند، جز آنکه گوید: او از من بهتر و پارساتر است.

همانا مردمان دو دستهاند: دستهاى که از او بهتر و پارساترند

و دستهاى دیگر، بدتر از او و پایینتر از وىاند.

 پس هنگامىکه بهتر و پارساتر از خود را دیده باشد، در برابر او فروتنى کند تا به او برسد

و هنگامىکه بدتر و پایینتر از خود را دیده باشد، گوید: شاید خوبىاش پنهان است و بدىاش آشکار، و شاید پایان کارش به خیر و خوبى ختم شود.

 هرگاه چنین کند، عظمتش افزایش یابد و سرور مردمان زمانش شود.[4]


عنه علیه السلام: مَن قَوِیَ عَقلُهُ أکثَرَ الاعتِبارَ[5].

امام على علیه السلام: آنکه عقلش نیرومند باشد، بسیار عبرت آموزد.


عنه علیه السلام: مَن کَمُلَ عَقلُهُ استَهانَ بِالشَّهَواتِ[6].

امام على علیه السلام: آنکه عقلش کامل باشد، شهوتها را سبک شمارد.


عنه علیه السلام: إذا کَمُلَ العَقلُ نَقَصَتِ الشَّهوَةُ[7].

امام على علیه السلام: هنگامىکه عقل کامل شود، شهوت کم گردد.


عنه علیه السلام: إذا تَمَّ العَقلُ نَقَصَ الکَلامُ[8].

امام على علیه السلام: هنگامىکه عقل کامل شود، سخن کم شود.

عنه علیه السلام: کُلَّمَا ازدادَ عَقلُ الرَّجُلِ قَوِیَ إیمانُهُ بِالقَدَرِ وَاستَخَفَّ بِالغِیَرِ[9].

امام على علیه السلام: هرچه خرد آدمى نیرومند شود، ایمان وى به قضا و قدر افزایش یابد و حوادث روزگار را سبک شمرد.


عنه علیه السلام: إزراءُ الرَّجُلِ عَلى نَفسِهِ بُرهانُ رَزانَةِ عَقلِهِ وعُنوانُ وُفورِ فَضلِهِ[10]

امام على علیه السلام: خود را کم شمردن، نشانه متانت و سنگینى خرد است و علامتِ فراوانى فضیلت.


عنه علیه السلام: غایَةُ العَقلِ الاعتِرافُ بِالجَهلِ[11].

. امام على علیه السلام: نهایتِ خردمندى، اعتراف به نادانى است.

 

 



[1] خرد گرایى در قرآن و حدیث ؛ ص200

 تحف العقول: 54، کنزالفوائد: 1/ 56، تنبیه الخواطر: 2/ 26، روضة الواعظین: 7، جامع الأخبار: 520/ 1480 نحوه؛ حلیة الأولیاء: 1/ 21، الفردوس: 3/ 209/ 4592 کلاهما عن أبی سعید.

[2] الخصال: 433/ 17 عن سلیمان‏بن خالد عن‏الإمام الباقر علیه السلام، علل الشرایع: 115/ 11 عن علیّ الأشعری رفعه، تحف‏العقول: 443 عن الإمام الرضا علیه السلام من دون إسناد وکلاهما نحوه، روضة الواعظین: 12 عن الإمام الباقر علیه السلام عنه صلى الله علیه و آله، بحارالأنوار: 1/ 108/ 4.

[3] محمدى رى‏شهرى، محمد، خرد گرایى در قرآن و حدیث، 1جلد، موسسه علمى فرهنگى دار الحدیث، سازمان چاپ و نشر - قم - ایران، چاپ: 3، 1387 ه.ش.

[4] محمدى رى‏شهرى، محمد، خرد گرایى در قرآن و حدیث، 1جلد، موسسه علمى فرهنگى دار الحدیث، سازمان چاپ و نشر - قم - ایران، چاپ: 3، 1387 ه.ش.

[5] ( 3) غرر الحکم: 9421، 8303.

[6] غرر الحکم: 8226، 4054.

[7] غرر الحکم: 8226، 4054.

[8] نهج البلاغة: الحکمة 71؛ مطالب السؤول: 57، مائة کلمة للجاحظ: 54/ 38.

[9] غرر الحکم: 7202، 2006، 6375، 4464، 4291.

[10]غرر الحکم: 7202، 2006، 6375، 4464، 4291.

[11] غرر الحکم: 7202، 2006، 6375، 4464، 4291.

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۵/۰۶/۰۷
علی مویدی

نظرات  (۲)

۰۸ شهریور ۹۵ ، ۱۱:۵۹ نازنین خوشرو
زیباست.
۱۴ شهریور ۹۵ ، ۱۲:۲۴ سعید پارسا ارسنجانی
زیبا بود
انشا الله خدا نصیب خودتون هم بکنه

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">